czwartek, 22 stycznia 2015

Wypalenie zawodowe

Flickr


Wypalenie zawodowe nazywane jest chorobą cywilizacyjną XXI wieku. Co charakteryzuje „syndrom BurnOut” i czy można mu zapobiec? 

Wypalenie zawodowe może pojawić się w każdej grupie zawodowej. Jednak przeprowadzone badania dowodzą, że problem ten dotyczy głównie zawodów, w których występuje częsty i bliski kontakt z innymi ludźmi: pielęgniarki, pracownicy ratownictwa i hospicjów, nauczyciele, wychowawcy, pracownicy socjalni, terapeuci i lekarze. Osoba cierpiąca na wypalenie zawodowe czuje się przepracowana, nie rozwija się zawodowo, jest niezadowolona z wykonywanej pracy. Obowiązki, które kiedyś dawały jej satysfakcje, obecnie nużą.

Flickr

Wypaleniem zawodowym określa się stan permanentnego zmęczenia fizycznego i psychicznego, którego przyczyn upatruje się w pracy zawodowej człowieka. Jak pisze znany psycholog społeczny, Elliot Aronson, wypalenie jest rezultatem długotrwałego lub powtarzającego się obciążenia w wyniku długoletniej intensywnej pracy dla innych ludzi [...]. Wypalenie jest bolesnym uświadomieniem sobie [przez osoby pomagające], że nie są w stanie już więcej pomóc tym ludziom, że nie mogą dać im więcej i całkowicie zużyły swoje siły. (www)

Źródeł wypalenia zawodowego można szukać w trzech obszarach. Są to cechy osobowościowe, stosunek do pracy oraz struktura i organizacja pracy zawodowej. Może pojawić się u ludzi, którzy nie wierzą w swoje możliwości oraz unikają trudnych sytuacji. Problem dotyczy również osób przekonanych, że wiele zależy od nich samych. Takie podejście sprawia, że stawiają sobie wysokie wymagania i starają się być perfekcjonistami. Ze wszystkich sił angażują się w pracę zawodową, staje się ona dla nich misją do wykonania, dla której wiele potrafią poświęcić.

Flickr

Stosunek do pracy może być także źródłem pojawienia się symptomów wypalenia – jest to brak motywacji do pracy, zanik motywacji w trakcie działania, brak poczucia kompetencji, nadmierne zaangażowanie w pracę prowadzące do zatarcia się granic między pracą a życiem osobistym, brak możliwości rozwoju umiejętności i kompetencji. Źródeł wypalenia zawodowego można szukać także w strukturze i organizacji pracy. Jest to przede wszystkim praca wymagająca dużego zaangażowania osobistego i odpowiedzialności, dochodzi rywalizacja pomiędzy pracownikami, praca wymaga cały czas wzmożonej uwagi, napięcia, praca niosąca duże obciążenie fizyczne i psychiczne w końcu niski status zawodowy i prestiż, a także wynagrodzenie nieadekwatne do wysiłku wkładanego w wykonywaną pracę. (www)

Do najważniejszych skutków zespołu wypalenia zawodowego można zaliczyć niską efektywność pracy i nieskuteczność w wykonywaniu powierzonych zadań. Poczucie permanentnego zmęczenia może prowadzić do stopniowego wycofywania się z pełnionej roli zawodowej, a w konsekwencji do braku satysfakcji z życia zawodowego. Ogólny obraz osoby borykającej się ze stanem wypalenia zawodowego to – złe relacje z otoczeniem, niska samoocena i negatywne postrzeganie własnej osoby w miejscu pracy. W efekcie prosta droga do stanów depresyjnych.



Jak zapobic wypaleniu zawodowemu?

www

Wszystko zależy od jednostki, poziomu jej samoświadomości – na ile jest w stanie nauczyć się rozpoznawać swoje potrzeby, stawiać realne cele, umiejętnie kierować sobą i organizować swoje życie. „Wsłuchanie” się w siebie, dbanie o relacje interpersonalne, rozwijanie zainteresowań  i wypracowanie własnej metody wyciszania się to tylko niektóre ze z sposobów uniknięcia wypalenia zawodowego, które każdy z nas powinien wypracować indywidualnie.” (www)

Środkami, które mogą chronić przed wystąpieniem wypalenia są: dbanie o równowagę pomiędzy poszczególnymi sferami życia (praca – dom), zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy pracą i odpoczynkiem, zapewnienie sobie odpowiedniego efektywnego wypoczynku, dbanie o utrzymywanie więzi z rodziną i bliskimi. Ważne jest, aby starać się wychodząc z pracy zostawić swoje życie zawodowe, tam gdzie jest jego miejsce, nie wynosić pracy poza pracę. 

I jeszcze kilka rad (www):

  1. Dostrzegaj pierwsze objawy - zauważ je i nie bój się ich. Są po to, żeby dać Ci cenne informacje.
  2. Znajdź skuteczny sposób relaksowania się
  3. Zwiększaj swoje kwalifikacje zawodowe - szkol się, korzystaj z konferencji, wymieniaj się doświadczeniem z innymi. UCZ SIĘ, ROZWIJAJ, NIE STÓJ W MIEJSCU!
  4. Prowadź prozdrowotny tryb życia - niby wszyscy o tym wiemy, ale z przełożeniem na praktykę jakoś trudniej?
  5. Znajdź sobie hobby - pasje, zainteresowania, sport, rysowanie, malowanie albo np. pisanie artykułów?
  6. Nagradzaj się, kiedy coś ci się uda.
  7. Rób przerwy na wytchnienie, wykorzystuj cały urlop - odpoczywaj i nie odkładaj odpoczynku na „potem” - ciało naprawdę ma w nosie, że potrzebujesz mieć na koncie kolejny tysiąc złotych.
  8. Oddzielaj życie prywatne od zawodowego. 
  9. Korzystaj z towarzysko - zawodowych grup wsparcia - często w filmach amerykańskich możemy obserwować, jak zmęczeni po pracy policjanci spędzają czas w barach dla nich przeznaczonych. To dobry sposób na odreagowanie po pracy i nabranie do niej dystansu, bo nikt lepiej nie zrozumie specyfiki naszego zawodu od osoby, która wykonuje na co dzień to samo.
  10. Przypominaj sobie co jakiś czas, dlaczego wybrałeś dany zawód.
  11. Poszerzaj wiedzę na temat psychologii relacji międzyludzkich - jeśli pracujesz na co dzień z ludźmi (a większość z nas ma z nimi styczność), warto zainwestować trochę czasu w literaturę czy też szkolenia dotyczące komunikacji między ludźmi. Często okazuje się, że dzięki takiej wiedzy zmniejszamy ilość konfliktów, a dzięki umiejętności radzenia sobie z nimi, praca z ludźmi staje się łatwiejsza. 
KS

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza